Nieuwe tabellen om waarde vruchtgebruik te bepalen

Vroeger werden heel wat verschillende berekeningsmethodes gebruikt om de waarde van een vruchtgebruik te bepalen. Voortaan publiceert de wetgever jaarlijks een tabel die duidelijkheid brengt. Deze tabel is sinds vandaag opnieuw bijgewerkt.

Conflictsituaties en erfenisruzies

Als de langstlevende echtgenoot samen met de erfgenamen van de overleden partner erft, ontvangt hij het vruchtgebruik op de nalatenschap en verkrijgen de erfgenamen de blote eigendom. Hierdoor worden de langstlevende echtgenoot en de kinderen van de overleden partner gedwongen om samen over de geërfde goederen te beschikken, wat niet zelden leidt tot conflictsituaties en erfenisruzies.

Blote eigendom

Indien de afstammelingen de blote eigendom erfden, dan kunnen zowel de langstlevende partner als de blote eigenaars, te allen tijde, de gehele of gedeeltelijke omzetting van het vruchtgebruik eisen. Indien anderen dan de afstammelingen de blote eigendom erfden, dan kan enkel de langstlevende partner de omzetting eisen, binnen een termijn van vijf jaar na het openvallen van de nalatenschap. De langstlevende kan in dit geval wel te allen tijde ook de blote eigendom van de gezinswoning en de huisraad eisen, mits betaling van een som geld. Indien ze samen niet tot een minnelijk akkoord komen, kan de omzetting gevraagd worden via een gerechtelijke procedure.

Afkoopwaarde vruchtgebruik: gebrek aan duidelijke en dwingende regels verhelpen

In het verleden bleek het vaak moeilijk om tot een vergelijk te komen inzake de afkoopwaarde van het vruchtgebruik, bij gebrek aan duidelijke en dwingende regels. Dit heeft de wetgever willen verhelpen met de wet van 22 mei 2014, waarin een duidelijke rekenkundige formule wordt vooropgesteld als leidraad voor de berekening van de waarde van het vruchtgebruik. Deze formule kan door de rechter worden toegepast bij gebrek aan akkoord tussen de partijen.

Omzettingstabel mannen en vrouwen

De minister van Justitie publiceert jaarlijks tegen 1 juli een omzettingstabel voor mannen en voor vrouwen in het Belgisch Staatsblad. Het vruchtgebruik wordt dan gewaardeerd op basis van deze omzettingstabellen, tenzij partijen anders overeenkomen. Bij gebrek aan onderling akkoord kan men dus inschatten wat het resultaat zal zijn. Het uitgangspunt is dat de waarde van het vruchtgebruik en de blote eigendom samen, gelijk zijn aan de waarde van de volle eigendom.

Niet voor fiscale doeleinden

Deze waarderingsmethode geldt niet voor fiscale doeleinden. In het Wetboek Successierechten is er bijvoorbeeld een andere waarderingsmethode voorzien, die geldt voor de heffing van de successierechten. Die tabel wordt, in tegenstelling tot de nieuwe civielrechtelijke methode, niet jaarlijks geactualiseerd en is ondertussen erg verouderd, want gebaseerd op sterftetafels anno 1936.

De waarderingsregels worden ook gehanteerd wanneer een blote eigenaar en een vruchtgebruiker een goed verkopen en er vooraf geen afspraken zijn gemaakt over de verdeling van de opbrengsten.

Nieuwe omzettingstabellen gepubliceerd

Het recentste MB met nieuwe omzettingstabellen verscheen op 11 juli 2017 in het Belgisch Staatsblad.

Ministerieel besluit van 1 juli 2017 tot bepaling van de omzettingstabellen van het vruchtgebruik als bedoeld in artikel 745sexies, § 3, van het Burgerlijk Wetboek :

http://www.ejustice.just.fgov.be/doc/rech_n.htm

Overzicht